80% startup hiểu sai quy trình gọi vốn ngay từ bước đầu

Phần lớn startup bước vào hành trình gọi vốn với nhiều kỳ vọng: Có vốn để mở rộng thị trường, phát triển sản phẩm, tăng trưởng thần tốc và khẳng định vị thế trên thương trường. Nhưng thực tế lại phũ phàng hơn nhiều. Hơn 80% startup thất bại ngay từ vòng gọi vốn đầu tiên, không phải vì ý tưởng kém hấp dẫn hay sản phẩm chưa hoàn thiện, mà vì họ đã hiểu sai – thậm chí là hiểu ngược – quy trình gọi vốn ngay từ bước chuẩn bị.

Không có hồ sơ pháp lý rõ ràng, không biết định giá doanh nghiệp hợp lý, không có chiến lược sử dụng vốn minh bạch, và nhất là không biết nhà đầu tư thực sự tìm kiếm điều gì – tất cả những điều đó khiến nhà sáng lập đánh mất niềm tin từ những người có khả năng thay đổi vận mệnh doanh nghiệp mình.

Điều đau đớn hơn là họ không biết mình đang sai ở đâu. Mong muốn được đầu tư, được bứt phá, được tăng trưởng nhanh chóng vẫn còn đó – nhưng nếu không hiểu rõ bản chất và các bước phải đi, thì mọi nỗ lực đều trở nên vô nghĩa.

Bài viết này HALOBIZ mang đến một góc nhìn thẳng thắn và phân tích sâu về những sai lầm phổ biến trong quy trình gọi vốn, đồng thời cung cấp định hướng thực tế để giúp doanh nghiệp trẻ từng bước chạm tới mục tiêu gọi vốn thành công. Đây là bản đồ dành cho những ai không muốn thất bại chỉ vì thiếu thông tin đúng lúc.

1. Startup hiểu sai gì về quy trình gọi vốn?

Nhiều startup Việt hiện nay bước vào hành trình gọi vốn với tâm thế thiếu chuẩn bị, đặt nặng kỳ vọng nhưng lại hiểu sai bản chất của quy trình. Một trong những nhầm lẫn phổ biến là xem gọi vốn như “xin tiền” thay vì xác lập mối quan hệ hợp tác lâu dài với nhà đầu tư. Các sáng lập viên thường tập trung vào sản phẩm – thứ họ đam mê – mà bỏ quên yếu tố sống còn là mô hình kinh doanh, chỉ số tài chính và chiến lược tăng trưởng.

Một sai lầm khác là thiếu kế hoạch sử dụng vốn rõ ràng, không thể trả lời câu hỏi: “Vốn sẽ được dùng thế nào để tạo giá trị?”. Điều này làm nhà đầu tư lo ngại về năng lực vận hành dòng tiền. Ngoài ra, nhiều startup định giá doanh nghiệp quá cao, vượt xa giá trị thực tế, gây mất cân đối và giảm uy tín. Những yếu tố này khiến cơ hội gọi vốn thành công bị thu hẹp ngay từ vòng đàm phán đầu tiên.

2. Những yếu tố cần chuẩn bị trước khi gọi vốn

Một quy trình gọi vốn thành công không thể thiếu bước chuẩn bị kỹ lưỡng và khoa học. Trước tiên, doanh nghiệp cần có hồ sơ pháp lý đầy đủ: Giấy phép kinh doanh rõ ràng, cơ cấu cổ phần minh bạch, thể hiện sự sẵn sàng tiếp nhận đầu tư và phân chia lợi ích công bằng. Nhiều quỹ hiện nay yêu cầu startup phải hoàn thiện cấu trúc cổ phần trước khi đàm phán để đảm bảo tính pháp lý và sự ổn định nội bộ sau đầu tư.

Bên cạnh đó, báo cáo tài chính là yếu tố then chốt. Không chỉ cần chính xác, số liệu còn phải được kiểm toán nội bộ hoặc xác minh độc lập. Đây là cơ sở để nhà đầu tư đánh giá năng lực vận hành, khả năng sinh lời và mức độ rủi ro của doanh nghiệp.

Đặc biệt, việc định giá doanh nghiệp cần bám sát giá trị thật dựa trên các chỉ số: doanh thu, thị phần, chi phí vận hành, tiềm năng thị trường. Nếu định giá quá thấp, startup dễ bị thiệt hại về cổ phần; quá cao, sẽ khiến nhà đầu tư rút lui. Một kế hoạch sử dụng vốn rõ ràng, cụ thể theo từng giai đoạn cũng là điều kiện tiên quyết để tăng tỷ lệ gọi vốn thành công.

3. Các vòng gọi vốn và khẩu vị nhà đầu tư

Hiểu rõ từng vòng gọi vốn giúp startup lựa chọn chiến lược phù hợp với giai đoạn phát triển của mình. Thông thường, quá trình gọi vốn sẽ đi qua các vòng: Từ vòng tiền hạt giống (Pre-Seed), hạt giống (Seed), đến các vòng Series A, B, C… Mỗi vòng tương ứng với một mức độ trưởng thành và rủi ro khác nhau của doanh nghiệp.

Ở vòng Pre-Seed và Seed, nhà đầu tư thường là người thân, bạn bè, hoặc nhà đầu tư thiên thần. Họ quan tâm đến tiềm năng ý tưởng, đội ngũ sáng lập và cam kết phát triển dài hạn. Trong khi đó, các quỹ đầu tư mạo hiểm ở vòng Series A trở đi thường yêu cầu mô hình kinh doanh đã được kiểm chứng, có doanh thu ổn định và khả năng mở rộng thị trường nhanh chóng.

Từ vòng Series B, C, nhà đầu tư chuyển trọng tâm sang khả năng chiếm lĩnh thị trường và tối ưu hóa vận hành. Họ muốn thấy được chiến lược tăng trưởng rõ ràng, hiệu quả sử dụng vốn cao và cấu trúc tổ chức chuyên nghiệp. Việc hiểu đúng khẩu vị từng nhóm nhà đầu tư theo từng vòng không chỉ giúp startup chọn đúng đối tác, mà còn tạo lợi thế trong quá trình đàm phán và xây dựng lộ trình gọi vốn thành công.

4. Những sai lầm chiến lược thường gặp

Trong quá trình gọi vốn, không ít startup thất bại chỉ vì những sai lầm tưởng chừng nhỏ nhưng lại ảnh hưởng lớn đến niềm tin của nhà đầu tư. Một trong những lỗi phổ biến nhất là xây dựng Pitch Deck quá lan man, thiếu trọng tâm. Nhiều bản trình bày bị sa đà vào chi tiết kỹ thuật sản phẩm mà bỏ quên các chỉ số tài chính cốt lõi như: Chi phí vận hành, biên lợi nhuận, tốc độ tăng trưởng khách hàng. Điều này khiến nhà đầu tư không nhìn thấy được giá trị đầu tư và tiềm năng sinh lời.

Ngoài ra, sự thiếu nhất quán trong đội ngũ sáng lập cũng là một yếu tố rủi ro lớn. Nếu các nhà sáng lập có quan điểm khác biệt về định hướng phát triển, mô hình sở hữu hoặc chiến lược sử dụng vốn, nhà đầu tư sẽ e ngại rủi ro nội bộ, dẫn đến việc rút lui hoặc không tiếp tục đàm phán.

Thiếu người hướng dẫn – đặc biệt là cố vấn đầu tư và chuyên gia pháp lý – cũng khiến nhiều startup tự triển khai gọi vốn mà không hiểu rõ điều khoản, định giá hoặc lộ trình sau đầu tư. Kết quả là nhiều thương vụ thất bại do những sai sót về pháp lý hoặc đàm phán bất lợi, làm ảnh hưởng đến cấu trúc doanh nghiệp về lâu dài. Đây là những bài học cần thiết nếu muốn tiến gần hơn đến một thương vụ gọi vốn thành công.

5. Hành trình gọi vốn: Startup cần huấn luyện trước – trong – sau

Gọi vốn không chỉ là một sự kiện diễn ra trong vài buổi gặp gỡ với nhà đầu tư, mà là một hành trình đòi hỏi startup phải được huấn luyện bài bản qua ba giai đoạn: Trước, trong và sau khi gọi vốn.

Trước khi gọi vốn, doanh nghiệp cần xây dựng nền tảng vững chắc. Điều này bao gồm việc chuẩn hóa toàn bộ hồ sơ pháp lý, hoàn thiện cấu trúc cổ phần, chuẩn bị báo cáo tài chính có kiểm toán nội bộ, và đặc biệt là thiết kế Pitch Deck chuyên nghiệp. Giai đoạn này cần sự hỗ trợ của các chuyên gia tài chính, luật sư và cố vấn đầu tư để đảm bảo mọi thứ đều minh bạch và đúng chuẩn.

Trong quá trình gọi vốn, startup cần trang bị kỹ năng thuyết trình trước nhà đầu tư, khả năng xử lý phản biện sắc bén và hiểu biết về các điều khoản thương lượng (deal terms). Việc thiếu kỹ năng truyền đạt ý tưởng hoặc không biết cách dẫn dắt nhà đầu tư vào câu chuyện tăng trưởng sẽ làm mất cơ hội chỉ sau vài phút trình bày.

Sau khi nhận vốn, việc quản lý dòng tiền, tuân thủ báo cáo định kỳ và giữ liên kết chặt chẽ với nhà đầu tư là yếu tố quyết định đến vòng gọi vốn tiếp theo. Nhiều startup sau khi có vốn lại không biết cách sử dụng hiệu quả, dẫn đến tăng trưởng chậm, lãng phí nguồn lực và mất đi sự tín nhiệm từ nhà đầu tư.

Huấn luyện đội ngũ startup theo cả ba giai đoạn này không chỉ giúp tăng tỷ lệ gọi vốn thành công, mà còn xây dựng một nền tảng phát triển bền vững cho doanh nghiệp trong dài hạn.

Kết luận toàn diện

Gọi vốn thành công không phải là sự may rủi, mà là kết quả của một quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, hiểu đúng quy trình và biết cách thể hiện giá trị thực của doanh nghiệp. Đằng sau mỗi thương vụ đầu tư thành công là một hệ thống bài bản từ hồ sơ pháp lý, chiến lược tài chính cho tới khả năng thuyết phục nhà đầu tư bằng dữ liệu và tầm nhìn rõ ràng.

Nếu doanh nghiệp muốn gọi vốn hiệu quả, cần bắt đầu từ việc chuẩn hóa mọi yếu tố nền tảng. Đó là hồ sơ pháp lý minh bạch, cấu trúc cổ phần rõ ràng, báo cáo tài chính được kiểm toán, chiến lược sử dụng vốn có tính toán cụ thể và khả năng vận hành dòng tiền linh hoạt. Song song đó, startup cần xác định đúng khẩu vị nhà đầu tư mà mình đang hướng tới – mỗi nhóm quỹ sẽ có yêu cầu và ưu tiên khác nhau, đòi hỏi doanh nghiệp phải điều chỉnh thông điệp phù hợp.

Một yếu tố không thể thiếu là xây dựng đội ngũ được huấn luyện bài bản trong cả ba giai đoạn: Trước – trong – sau gọi vốn. Việc có sự đồng hành từ những cố vấn đầu ngành, các chuyên gia tài chính – luật pháp sẽ giúp doanh nghiệp tránh được sai lầm đắt giá và nâng cao uy tín trong mắt nhà đầu tư.

Nếu bạn là nhà sáng lập đang trên hành trình gọi vốn, đừng bước vào cuộc chơi lớn với sự chuẩn bị sơ sài. HALOBIZ là nền tảng đồng hành cùng doanh nghiệp trẻ trong hành trình gọi vốn thần tốc, từ việc chuẩn hóa pháp lý cho đến kết nối mạng lưới quỹ đầu tư trong và ngoài nước. Cơ hội chỉ dành cho những ai hiểu rõ mình cần gì – và đi đúng hướng ngay từ đầu.

CHIẾN LƯỢC GỌI VỐN CHO DOANH NGHIỆP

Gỡ rối tư duy tài chính – Bứt phá tăng trưởng – Sẵn sàng IPO

“CHIẾN LƯỢC GỌI VỐN CHO DOANH NGHIỆP” ra đời như một lời giải chiến lược toàn diện, giúp chủ doanh nghiệp, startup và nhà đầu tư hiểu đúng – làm đúng – gọi vốn thành công.

Khóa học giúp bạn:
– Nắm vững 9 chiến lược gọi vốn thực chiến và thiết kế bản đồ IPO
–  Hiểu rõ tâm lý nhà đầu tư và vòng vốn
– Ứng dụng đòn bẩy tài chính để tăng trưởng cấp số nhân
– Kết nối cố vấn cấp cao – nhà đầu tư – hệ sinh thái khởi nghiệp

Gọi vốn không chỉ là giải pháp tài chính, mà là chìa khóa giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền khỏe mạnh ngay cả khi chưa có lãi. Đó cũng là con đường ngắn nhất để tạo ra những triệu phú và tỷ phú – những người biết tận dụng đòn bẩy tài chính và nguồn lực từ nhà đầu tư để tăng trưởng thần tốc. Trong hành trình kinh doanh, sớm hay muộn doanh nghiệp cũng phải gọi vốn, vì vậy biết sớm – làm sớm – làm đúng sẽ giúp bạn đi trước và vững vàng hơn trên thị trường. 

Gọi vốn không còn là lựa chọn, mà là kỹ năng bắt buộc của mọi doanh nhân thành công. Đừng đợi đến khi đối thủ của bạn gọi vốn thành công – hãy là người đi trước!

NHẬN ƯU ĐÃI THAM DỰ MIỄN PHÍ NGAY !