Checklist 10 mục giúp startup gọi vốn thành công ngay vòng đầu tiên.

Gọi vốn vòng đầu tiên là ngưỡng cửa sống còn đối với phần lớn startup. Không ít nhà sáng lập bước vào hành trình này với giấc mơ lớn, sản phẩm tiềm năng, đội ngũ đầy nhiệt huyết – nhưng rồi vấp ngã cay đắng chỉ vì thiếu chuẩn bị, thiếu chiến lược và chưa hiểu rõ nhà đầu tư thực sự cần gì. Nỗi đau không chỉ là bị từ chối, mà là cảm giác mất đi cơ hội, mất niềm tin của đội ngũ, đôi khi là cả định hướng phát triển dài hạn.

Điều mà startup thực sự mong muốn không chỉ là nhận được tiền. Họ cần sự công nhận, sự đồng hành của nhà đầu tư, và hơn hết – là một cú hích giúp doanh nghiệp bước vào giai đoạn tăng trưởng bền vững, bài bản và vươn xa. Nhưng muốn nhận được niềm tin từ nhà đầu tư, startup phải chứng minh được rằng mình đã sẵn sàng – về mọi mặt: pháp lý, tài chính, con người và tầm nhìn.

Bài viết này HALOBIZ mang đến một checklist gồm 10 mục quan trọng mà bất kỳ startup nào cũng cần hoàn thiện trước khi bước vào hành trình gọi vốn. Không chỉ là gợi ý, đây là bộ tiêu chuẩn đã được đúc kết từ quá trình làm việc thực tế với các quỹ đầu tư và các startup tại Việt Nam. Nếu bạn đang chuẩn bị gọi vốn, đừng bỏ qua một dòng nào trong danh sách này – bởi sự khác biệt giữa thành công và thất bại đôi khi chỉ nằm ở một chi tiết bạn lỡ xem nhẹ.

1. Hoàn thiện hồ sơ pháp lý và cấu trúc cổ phần minh bạch

Một trong những lý do khiến nhiều startup bị loại ngay từ vòng đầu tiên là hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ hoặc cấu trúc cổ phần rối rắm, thiếu minh bạch. Nhà đầu tư cần nhìn thấy tính pháp lý rõ ràng để đánh giá rủi ro, khả năng kiểm soát và bảo vệ quyền lợi. Nếu doanh nghiệp chưa đăng ký sở hữu trí tuệ, chưa hoàn tất giấy phép kinh doanh phù hợp với lĩnh vực hoạt động, hoặc cổ phần phân tán không theo chiến lược kiểm soát – đều khiến niềm tin sụt giảm nghiêm trọng.

Đặc biệt, trong bối cảnh các quỹ đầu tư ngày càng thận trọng sau biến động tài chính toàn cầu, yêu cầu về pháp lý được siết chặt hơn bao giờ hết. Các startup cần chuẩn hóa ngay từ đầu: Phân quyền sở hữu rõ ràng, tránh tranh chấp nội bộ, cập nhật điều lệ công ty phù hợp với quy định mới nhất. Đây là bước nền tảng tạo dựng sự chuyên nghiệp và đáng tin trong mắt nhà đầu tư.

2. Xây dựng báo cáo tài chính chuẩn và có kiểm toán nội bộ

Minh bạch tài chính không còn là lựa chọn, mà là điều kiện tiên quyết nếu startup muốn được nhà đầu tư xem xét nghiêm túc. Một báo cáo tài chính được lập đúng chuẩn, phản ánh trung thực dòng tiền, lợi nhuận, chi phí và công nợ sẽ giúp startup chứng minh được tính bền vững của mô hình kinh doanh. Khi nhà đầu tư không thể truy xuất dữ liệu chi tiết hoặc phát hiện sai lệch số liệu – niềm tin sẽ bị phá vỡ ngay lập tức.

Kiểm toán nội bộ là lớp bảo vệ thứ hai, giúp phát hiện sớm các bất thường và rủi ro tiềm ẩn. Đây cũng là cách để startup tự kiểm tra khả năng vận hành trước khi đưa ra các cam kết tài chính trong kế hoạch sử dụng vốn. Trong giai đoạn gần đây, các quỹ đầu tư ưu tiên startup có hệ thống quản trị tài chính tốt, kiểm soát dòng tiền rõ ràng và không “tô hồng” con số chỉ để gây ấn tượng.

3. Chuẩn bị pitch deck ấn tượng, rõ ràng và định hướng tăng trưởng

Pitch deck là công cụ truyền tải tầm nhìn và tiềm năng của startup trong vài phút ngắn ngủi. Nhiều startup thất bại không phải vì ý tưởng tệ, mà vì không thể kể một câu chuyện đủ thuyết phục, đủ dữ liệu, đủ chiến lược. Một pitch deck hiệu quả cần trả lời rõ 6 câu hỏi lớn: Thị trường có đủ lớn không, vấn đề là gì, giải pháp khác biệt ở đâu, mô hình kinh doanh có khả thi không, đội ngũ có đủ năng lực và dòng tiền sẽ được sử dụng ra sao.

Pitch deck không nên dài dòng mà phải logic, trực quan và dẫn dắt người nghe đi từ vấn đề đến cơ hội tăng trưởng. Những nội dung như biểu đồ phát triển, số liệu khách hàng, bằng chứng thị trường cần được cập nhật theo thời gian thực. Định hướng tăng trưởng cũng phải phù hợp với từng giai đoạn phát triển, tránh việc đặt kỳ vọng quá cao mà thiếu cơ sở dẫn chứng cụ thể.

4. Nghiên cứu kỹ khẩu vị và tiêu chí đầu tư của từng quỹ

Mỗi quỹ đầu tư có chiến lược, khẩu vị và tiêu chí đánh giá khác nhau. Có quỹ ưu tiên các startup công nghệ tăng trưởng nhanh, có quỹ lại chỉ đầu tư vào mô hình có doanh thu ổn định. Một sai lầm phổ biến của startup là gửi pitch deck hàng loạt mà không điều chỉnh nội dung phù hợp với từng quỹ – dẫn đến việc bị đánh giá là thiếu nghiêm túc hoặc không hiểu mình đang gọi vốn từ ai.

Để tăng khả năng thành công, startup cần dành thời gian phân tích từng quỹ: Họ từng đầu tư vào ngành nào, giai đoạn nào, số vốn trung bình bao nhiêu, cách họ hỗ trợ sau đầu tư ra sao. Việc này giúp startup không chỉ chọn đúng quỹ mà còn điều chỉnh cách trình bày cho phù hợp. Gần đây, nhiều quỹ ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á ưu tiên startup có tác động xã hội, mô hình bền vững và chiến lược mở rộng ra thị trường khu vực.

5. Xác định chiến lược sử dụng dòng vốn sau khi gọi thành công

Gọi vốn thành công mới chỉ là bước khởi đầu. Điều nhà đầu tư thực sự quan tâm là: Startup sẽ sử dụng dòng vốn đó như thế nào để tạo ra tăng trưởng thật và lợi nhuận bền vững. Nhiều startup vì thiếu kế hoạch cụ thể nên sau khi nhận vốn lại rơi vào tình trạng chi tiêu thiếu kiểm soát, dẫn đến đốt tiền nhanh mà không tạo được kết quả tương xứng.

Chiến lược sử dụng vốn cần được xây dựng chi tiết theo từng giai đoạn: Ngắn hạn (vận hành, mở rộng đội ngũ), trung hạn (phát triển sản phẩm, marketing), và dài hạn (mở rộng thị trường, đầu tư công nghệ). Ngoài ra, startup cần chứng minh khả năng theo dõi, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn qua các chỉ số cụ thể. Trong bối cảnh thắt chặt dòng vốn hiện nay, quỹ đầu tư chỉ ưu tiên những doanh nghiệp cho thấy năng lực vận hành tài chính khôn ngoan và không phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn vốn bên ngoài.

6. Huấn luyện đội ngũ trước – trong – sau gọi vốn

Một startup không chỉ được đánh giá qua sản phẩm hay mô hình kinh doanh, mà còn qua chính đội ngũ điều hành. Nhà đầu tư thường dành sự chú ý đặc biệt đến năng lực, sự gắn kết và tư duy chiến lược của các thành viên chủ chốt. Dù ý tưởng có hấp dẫn đến đâu, nếu người trình bày không rõ ràng, thiếu sự phối hợp hoặc trả lời vòng vo trong buổi pitching – cơ hội gọi vốn có thể mất chỉ sau vài phút.

Huấn luyện đội ngũ không chỉ là chuẩn bị lời thoại, mà còn là đào sâu nhận thức về tầm nhìn, mô hình tài chính, vai trò từng người và phản ứng linh hoạt với các tình huống khó từ nhà đầu tư. Ngoài ra, sau khi gọi vốn, đội ngũ cũng cần được tiếp tục đào tạo để thích ứng với áp lực kiểm soát dòng tiền, báo cáo định kỳ và cam kết tăng trưởng. Một đội ngũ mạnh, hiểu nhau và nhất quán trong mọi giai đoạn chính là yếu tố khiến nhà đầu tư yên tâm rót vốn.

7. Lập kế hoạch gọi vốn bài bản theo từng giai đoạn

Gọi vốn không phải là hành động đơn lẻ, mà là một quá trình chiến lược cần được hoạch định rõ ràng theo từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Việc xác định sai thời điểm gọi vốn hoặc thiếu kế hoạch dài hạn có thể khiến startup rơi vào thế bị động, phụ thuộc, thậm chí phải nhượng lại quyền kiểm soát để đổi lấy dòng tiền ngắn hạn.

Một kế hoạch gọi vốn bài bản cần xác định: Mục tiêu gọi vốn ở mỗi vòng là gì, số tiền cần thiết để đạt được từng mốc phát triển cụ thể, quỹ nào phù hợp với từng giai đoạn và các điều kiện kèm theo. Ví dụ, giai đoạn seed cần vốn để hoàn thiện sản phẩm và thử nghiệm thị trường; pre-series A tập trung mở rộng kênh bán và đo lường hiệu quả mô hình; series A trở đi đòi hỏi chiến lược tăng trưởng quy mô và nâng cao năng lực quản trị. Việc xác định lộ trình gọi vốn giúp nhà đầu tư thấy rõ tầm nhìn và sự kiểm soát của startup với tương lai tài chính của mình.

8. Tối ưu chỉ số vận hành, chứng minh hiệu suất hoạt động

Chỉ số vận hành là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy startup có đang đi đúng hướng hay không. Nhà đầu tư không chỉ nghe câu chuyện, họ muốn thấy số liệu cụ thể thể hiện hiệu quả thực tế. Những chỉ số như chi phí thu hút khách hàng (CAC), giá trị vòng đời khách hàng (LTV), tỷ suất lợi nhuận gộp, tỷ lệ giữ chân người dùng hay tốc độ tăng trưởng doanh thu đều là căn cứ đánh giá mức độ hấp dẫn và bền vững của mô hình.

Nếu startup không theo dõi và tối ưu các chỉ số này, việc gọi vốn sẽ rơi vào tình trạng cảm tính, thiếu thuyết phục. Ngược lại, một startup có thể đưa ra các chỉ số cải thiện theo thời gian, giải thích được nguyên nhân biến động và cho thấy khả năng kiểm soát vận hành sẽ tạo dựng niềm tin mạnh mẽ với nhà đầu tư. Trong bối cảnh hiện nay, hiệu suất hoạt động thực chất quan trọng hơn tốc độ tăng trưởng ảo. Đây là yếu tố phân biệt startup bền vững với những dự án dễ “chết yểu” sau khi gọi được vốn.

9. Định vị giá trị khác biệt của startup trên thị trường

Trong một thị trường ngày càng đông đúc và cạnh tranh khốc liệt, điều khiến nhà đầu tư chú ý không phải là một ý tưởng “mới”, mà là một giải pháp thực sự khác biệt, có khả năng chiếm lĩnh một phân khúc rõ ràng. Định vị giá trị khác biệt chính là cách startup khẳng định lý do mình tồn tại – và lý do người dùng, khách hàng lẫn nhà đầu tư nên chọn mình thay vì hàng trăm đối thủ khác.

Giá trị khác biệt không nằm ở khẩu hiệu hay hình ảnh thương hiệu đơn thuần, mà được thể hiện qua sản phẩm, mô hình kinh doanh, cách tiếp cận thị trường hoặc công nghệ cốt lõi. Ví dụ, một ứng dụng giáo dục không chỉ cạnh tranh ở nội dung, mà còn ở khả năng cá nhân hóa trải nghiệm học tập bằng thuật toán riêng biệt. Nhà đầu tư sẽ đánh giá cao startup biết rõ “điểm không thể sao chép” của mình và chứng minh được điều đó bằng dữ liệu người dùng, tốc độ phát triển hoặc hiệu quả vận hành cao hơn trung bình ngành.

Kết luận tổng thể bài viết:

Điều mà hầu hết startup thực sự mong muốn không chỉ là gọi được vốn, mà là có một lối đi rõ ràng để phát triển bền vững, tăng trưởng nhanh nhưng có kiểm soát, và được đồng hành bởi những nhà đầu tư phù hợp. Tuy nhiên, con đường gọi vốn thành công – đặc biệt là ngay từ vòng đầu tiên – không thể dựa vào may mắn hay chỉ một bài thuyết trình hấp dẫn. Doanh nghiệp cần có sự chuẩn bị toàn diện, bài bản và minh bạch.

Checklist 10 mục trong bài viết này chính là bản đồ giúp startup tránh những sai lầm phổ biến, đồng thời tạo ra nền móng vững chắc cho quá trình gọi vốn hiệu quả. Từ việc chuẩn hóa hồ sơ pháp lý và cấu trúc cổ phần theo đúng yêu cầu quỹ đầu tư, xây dựng báo cáo tài chính minh bạch có kiểm toán nội bộ, đến việc lập chiến lược sử dụng và vận hành dòng vốn một cách khôn ngoan – tất cả đều là điều kiện cần để tạo niềm tin.

Bên cạnh đó, việc định vị chiến lược tăng trưởng phù hợp với khẩu vị từng nhà đầu tư, chủ động kết nối mạng lưới quỹ trong và ngoài nước, huấn luyện đội ngũ startup trong mọi giai đoạn và nhận sự đồng hành từ những cố vấn giàu kinh nghiệm chính là những yếu tố giúp doanh nghiệp không chỉ gọi vốn thành công mà còn phát triển bền vững sau đó.

HALOBIZ cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp từ bước chuẩn hóa ban đầu đến xây dựng chiến lược tăng trưởng và kết nối đúng nguồn vốn. Chúng tôi hiểu rằng: Mỗi startup đều có một hành trình riêng, nhưng điểm chung để thành công là sự chuẩn bị đúng, đủ và đúng lúc.

Hãy bắt đầu hành trình gọi vốn thần tốc bằng những bước đi chắc chắn ngay hôm nay.

CHIẾN LƯỢC GỌI VỐN CHO DOANH NGHIỆP

Gỡ rối tư duy tài chính – Bứt phá tăng trưởng – Sẵn sàng IPO

“CHIẾN LƯỢC GỌI VỐN CHO DOANH NGHIỆP” ra đời như một lời giải chiến lược toàn diện, giúp chủ doanh nghiệp, startup và nhà đầu tư hiểu đúng – làm đúng – gọi vốn thành công.

Khóa học giúp bạn:
– Nắm vững 9 chiến lược gọi vốn thực chiến và thiết kế bản đồ IPO
–  Hiểu rõ tâm lý nhà đầu tư và vòng vốn
– Ứng dụng đòn bẩy tài chính để tăng trưởng cấp số nhân
– Kết nối cố vấn cấp cao – nhà đầu tư – hệ sinh thái khởi nghiệp

Gọi vốn không chỉ là giải pháp tài chính, mà là chìa khóa giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền khỏe mạnh ngay cả khi chưa có lãi. Đó cũng là con đường ngắn nhất để tạo ra những triệu phú và tỷ phú – những người biết tận dụng đòn bẩy tài chính và nguồn lực từ nhà đầu tư để tăng trưởng thần tốc. Trong hành trình kinh doanh, sớm hay muộn doanh nghiệp cũng phải gọi vốn, vì vậy biết sớm – làm sớm – làm đúng sẽ giúp bạn đi trước và vững vàng hơn trên thị trường. 

Gọi vốn không còn là lựa chọn, mà là kỹ năng bắt buộc của mọi doanh nhân thành công. Đừng đợi đến khi đối thủ của bạn gọi vốn thành công – hãy là người đi trước!

NHẬN ƯU ĐÃI THAM DỰ MIỄN PHÍ NGAY !