Phơi bày sai lầm lớn nhất trong quy trình gọi vốn mà không ai dám nói.

Gọi vốn là bước ngoặt sống còn đối với mọi doanh nghiệp đang khởi nghiệp hay mở rộng quy mô. Ai cũng khát khao được nhà đầu tư rót vốn, được nhìn thấy dự án của mình bứt phá mạnh mẽ nhờ dòng tiền chiến lược. Nhưng thực tế lại phũ phàng: Có đến hàng trăm thương vụ gọi vốn thất bại mỗi năm, không phải vì ý tưởng kém, mà vì chính các doanh nghiệp không biết mình đã sai ở đâu. Sai từ bước chuẩn bị, sai từ cách định vị, sai trong cách thể hiện trước nhà đầu tư.

Nỗi đau lớn nhất của các founder không phải là bị từ chối, mà là không hiểu lý do vì sao họ bị từ chối. Họ loay hoay sửa pitch deck, chạy theo các xu hướng tăng trưởng, nhưng vẫn không thể thuyết phục được nhà đầu tư đồng hành. Mong muốn gọi vốn thành công dần trở thành một áp lực đè nặng lên tinh thần lẫn dòng tiền đang cạn kiệt.

Bài viết này HALOBIZ sẽ phân tích sâu vào sai lầm lớn nhất trong quy trình gọi vốn mà hầu hết doanh nghiệp đều mắc phải nhưng không ai dám nói thẳng. Từ đó, mở ra con đường rõ ràng hơn để bạn chuẩn hóa mô hình, tăng tỷ lệ thành công và từng bước làm chủ ván bài đầu tư.

1. Tình trạng chung: Vì sao doanh nghiệp gọi vốn thất bại?

Trong năm 2025, tỷ lệ doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam gọi vốn thành công dưới 20%. Mặc dù thị trường vốn mạo hiểm vẫn hoạt động tích cực, đặc biệt sau làn sóng chuyển đổi số, nhưng phần lớn các thương vụ bị loại ngay từ vòng thẩm định đầu tiên. Nguyên nhân phổ biến không nằm ở sản phẩm hay thị trường, mà là sự thiếu chuẩn hóa trong cấu trúc pháp lý, tài chính và mô hình vận hành. Nhiều doanh nghiệp không xác định rõ định vị tăng trưởng, dẫn đến định giá sai lệch và không thuyết phục được nhà đầu tư.

Ngoài ra, sự thiếu chuẩn bị về đội ngũ, chiến lược sử dụng vốn, và cách trình bày pitch cũng là điểm yếu chết người. Khi thị trường đầu tư ngày càng chuyên sâu, nhà đầu tư không còn tìm kiếm các ý tưởng hay, họ tìm những mô hình có khả năng sinh lời bền vững và đội ngũ có năng lực thực thi rõ ràng.

2. Sai lầm lớn nhất trong quy trình gọi vốn: Thiếu chuẩn hóa ngay từ đầu

Sai lầm nghiêm trọng nhất nhưng lại ít được nhắc đến chính là việc doanh nghiệp không chuẩn hóa ngay từ giai đoạn đầu gọi vốn. Nhiều nhà sáng lập quá tập trung vào sản phẩm hoặc công nghệ, mà bỏ quên việc xây dựng cấu trúc cổ phần minh bạch, hồ sơ pháp lý chặt chẽ và định vị tài chính rõ ràng. Điều này dẫn đến việc mất điểm nghiêm trọng trong mắt nhà đầu tư, kể cả khi sản phẩm có tiềm năng thị trường.

Việc không chuẩn hóa còn khiến doanh nghiệp dễ rơi vào tình trạng chia cổ phần thiếu chiến lược, mất quyền kiểm soát ngay từ vòng gọi vốn đầu tiên. Nhiều startup đã không thể tiếp tục vòng gọi vốn tiếp theo vì những mâu thuẫn cổ đông hoặc do hồ sơ pháp lý không đủ sức thuyết phục trong quá trình thẩm định. Trong bối cảnh quỹ đầu tư ngày càng khắt khe, sự thiếu chuẩn bị này gần như là dấu chấm hết cho mọi nỗ lực tiếp cận vốn.

3. Ảnh hưởng nghiêm trọng của sai lầm này

Khi doanh nghiệp thiếu chuẩn hóa trong cấu trúc và pháp lý, hậu quả không chỉ dừng lại ở việc bị từ chối đầu tư. Sai lầm này tạo ra hiệu ứng domino – phá vỡ niềm tin từ nhà đầu tư, ảnh hưởng đến thương hiệu doanh nghiệp và làm chậm tiến trình tăng trưởng. Một khi hồ sơ đã bị đánh giá thấp ở vòng đầu, rất khó để phục hồi lại hình ảnh trước hệ sinh thái đầu tư, bởi các quỹ thường chia sẻ dữ liệu nội bộ và đánh giá hồ sơ một cách liên kết.

Nội bộ doanh nghiệp cũng chịu tác động nặng nề. Việc chia cổ phần sai, thiếu điều lệ rõ ràng khiến đội ngũ sáng lập mâu thuẫn về quyền lợi, dẫn đến bất ổn chiến lược. Tệ hơn, nếu không thống nhất được tầm nhìn và cách sử dụng vốn sau khi được rót, doanh nghiệp có thể nhanh chóng thất thoát dòng tiền và không đạt được các chỉ số tăng trưởng đã cam kết. Lúc này, không chỉ mất cơ hội đầu tư, mà còn mất luôn niềm tin từ chính đội ngũ và thị trường.

4. Gọi vốn thành công cần chuẩn bị gì từ giai đoạn tiền khởi nghiệp

Để gọi vốn thành công, doanh nghiệp cần chuẩn bị nền móng vững chắc ngay từ khi còn trong giai đoạn lên ý tưởng hoặc vừa thành lập. Trước hết là bộ hồ sơ pháp lý cần được xây dựng đầy đủ và rõ ràng, bao gồm đăng ký kinh doanh, điều lệ công ty, hợp đồng cổ đông và các văn bản pháp lý liên quan. Đây là bước đầu tiên để tạo niềm tin với nhà đầu tư rằng doanh nghiệp minh bạch và tuân thủ quy định.

Tiếp theo là báo cáo tài chính cần được xây dựng bài bản, minh bạch và có hệ thống kiểm toán nội bộ – dù chưa bắt buộc ở giai đoạn sớm. Điều này giúp nhà đầu tư dễ dàng đánh giá khả năng vận hành và quản trị dòng tiền.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải có chiến lược sử dụng vốn rõ ràng: Vốn được dùng để làm gì, kỳ vọng tạo ra kết quả gì, và đo lường bằng chỉ số nào. Việc sử dụng vốn không thể cảm tính, mà cần bám sát vào kế hoạch kinh doanh cụ thể, thể hiện khả năng sinh lời và mở rộng quy mô.

Cuối cùng, một bản định vị chiến lược tăng trưởng rõ ràng là yếu tố sống còn. Doanh nghiệp cần xác định mình đang phục vụ phân khúc nào, vì sao thị trường đó tiềm năng, và đâu là lợi thế cạnh tranh bền vững. Nếu không chứng minh được tiềm năng tăng trưởng phù hợp với khẩu vị đầu tư, thì dù sản phẩm tốt, thương vụ vẫn có thể thất bại.

5. Ví dụ thực tế – Case study

Một ví dụ điển hình là một startup công nghệ từng tham gia vào chương trình tăng tốc khởi nghiệp tại khu vực Đông Nam Á. Dù sở hữu sản phẩm được đánh giá cao về công nghệ trí tuệ nhân tạo, họ vẫn thất bại hoàn toàn trong vòng gọi vốn Pre-Series A. Nguyên nhân không nằm ở ý tưởng hay thị trường, mà ở việc thiếu chuẩn hóa hồ sơ cổ phần và không minh bạch trong cách phân bổ vốn đã sử dụng từ vòng trước. Nhà đầu tư phát hiện có xung đột lợi ích giữa các cổ đông sáng lập, và các điều khoản chia sẻ lợi nhuận không rõ ràng, khiến rủi ro pháp lý tăng cao.

Ngược lại, một startup giáo dục khác tại Việt Nam đã có sự chuẩn bị bài bản ngay từ giai đoạn tiền gọi vốn. Họ thuê luật sư đầu tư chuyên nghiệp để rà soát cấu trúc cổ phần, xây dựng pitch deck tập trung vào chỉ số lợi nhuận thay vì sản phẩm. Doanh nghiệp này cũng có báo cáo tài chính được kiểm tra bởi đơn vị độc lập, và kế hoạch sử dụng vốn chi tiết đến từng quý. Kết quả, họ không chỉ gọi vốn thành công ở vòng Seed mà còn duy trì được định giá cao ở vòng Series A nhờ sự tin tưởng từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Qua hai ví dụ này, có thể thấy rõ ràng: Sự khác biệt không nằm ở sản phẩm, mà ở mức độ chuẩn bị và chuyên nghiệp trong chiến lược gọi vốn.

6. Vai trò của cố vấn trong gọi vốn thành công

Trong hành trình gọi vốn, việc có một đội ngũ cố vấn phù hợp giống như sở hữu bản đồ dẫn lối trong vùng đất nhiều rủi ro. Các nhà sáng lập thường giỏi chuyên môn hoặc sản phẩm, nhưng lại thiếu kinh nghiệm về cấu trúc đầu tư, pháp lý, định giá hay chiến lược tài chính. Đây là lý do tại sao những thương vụ thành công nhất thường có dấu ấn rõ rệt của các cố vấn giàu kinh nghiệm đồng hành từ đầu.

Cố vấn đầu tư không chỉ giúp doanh nghiệp chuẩn hóa hồ sơ, mà còn định hướng chiến lược đàm phán với nhà đầu tư sao cho vừa giữ được quyền kiểm soát, vừa tạo sức hấp dẫn về lợi nhuận. Họ cũng hỗ trợ xây dựng cấu trúc cổ phần bền vững, giúp doanh nghiệp tránh rủi ro bị mất quyền quyết định trong các vòng gọi vốn sau.

Ngoài ra, cố vấn còn đóng vai trò làm cầu nối giữa doanh nghiệp và mạng lưới các quỹ đầu tư trong nước lẫn quốc tế. Việc kết nối đúng quỹ có khẩu vị đầu tư phù hợp là yếu tố then chốt quyết định khả năng thương lượng thành công. Không ít thương vụ thất bại chỉ vì doanh nghiệp gửi hồ sơ đến các quỹ không đúng ngành nghề, giai đoạn hoặc chiến lược tăng trưởng.

Cuối cùng, trong và sau khi gọi vốn, cố vấn tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp để đảm bảo việc triển khai dòng vốn đúng hướng, đúng cam kết với nhà đầu tư. Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể tăng tốc mở rộng quy mô mà không đánh mất định hướng cốt lõi.

Kết luận – Tóm tắt và đề xuất lối thoát

Hầu hết các doanh nghiệp đều khát khao gọi vốn để tăng tốc phát triển, nhưng lại đánh đổi tương lai bằng những sai lầm có thể tránh được. Thiếu chuẩn hóa, thiếu chiến lược, thiếu hiểu biết về khẩu vị nhà đầu tư – tất cả tạo nên một bức tranh gọi vốn đầy rủi ro, khiến nhiều doanh nghiệp dù tiềm năng vẫn trượt dài trong thất bại.

Muốn gọi vốn thành công, doanh nghiệp cần xác định rõ: Đây không chỉ là một chiến dịch ngắn hạn để có tiền, mà là một quá trình chiến lược dài hạn để xây dựng niềm tin, minh bạch và khả năng sinh lời rõ ràng. Điều này đòi hỏi phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, không thể làm qua loa.

Lối thoát không nằm ở việc chạy theo xu hướng hay cố gắng “làm đẹp” hồ sơ vào phút cuối, mà nằm ở việc xây dựng nền tảng vững chắc ngay từ đầu:

• Chuẩn hóa toàn bộ hồ sơ pháp lý và cấu trúc cổ phần theo đúng tiêu chuẩn quỹ đầu tư
• Báo cáo tài chính minh bạch, có kiểm toán nội bộ, phản ánh đúng tình hình vận hành
• Chiến lược sử dụng và phân bổ vốn rõ ràng, tạo giá trị dài hạn
• Định vị chiến lược tăng trưởng phù hợp khẩu vị đầu tư, thể hiện tiềm năng sinh lời thực tế
• Kết nối đúng quỹ đầu tư, đúng ngành, đúng giai đoạn, tăng cơ hội được chấp thuận
• Huấn luyện đội ngũ sáng lập về kỹ năng gọi vốn, thương lượng và vận hành sau khi nhận vốn
• Đồng hành cùng đội ngũ cố vấn giàu kinh nghiệm, có uy tín trong giới đầu tư

Không có con đường tắt để gọi vốn thành công, nhưng hoàn toàn có con đường đúng nếu doanh nghiệp biết bắt đầu từ đâu và đi cùng ai.

HALOBIZ tự hào là đơn vị hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa hồ sơ, kết nối mạng lưới đầu tư, cố vấn chiến lược và huấn luyện gọi vốn toàn diện – giúp bạn tăng khả năng thành công trong từng vòng gọi vốn.

Hãy bắt đầu chuẩn bị hôm nay, để không bị bỏ lại phía sau khi cơ hội đến.

CHIẾN LƯỢC GỌI VỐN CHO DOANH NGHIỆP

Gỡ rối tư duy tài chính – Bứt phá tăng trưởng – Sẵn sàng IPO

“CHIẾN LƯỢC GỌI VỐN CHO DOANH NGHIỆP” ra đời như một lời giải chiến lược toàn diện, giúp chủ doanh nghiệp, startup và nhà đầu tư hiểu đúng – làm đúng – gọi vốn thành công.

Khóa học giúp bạn:
– Nắm vững 9 chiến lược gọi vốn thực chiến và thiết kế bản đồ IPO
–  Hiểu rõ tâm lý nhà đầu tư và vòng vốn
– Ứng dụng đòn bẩy tài chính để tăng trưởng cấp số nhân
– Kết nối cố vấn cấp cao – nhà đầu tư – hệ sinh thái khởi nghiệp

Gọi vốn không chỉ là giải pháp tài chính, mà là chìa khóa giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền khỏe mạnh ngay cả khi chưa có lãi. Đó cũng là con đường ngắn nhất để tạo ra những triệu phú và tỷ phú – những người biết tận dụng đòn bẩy tài chính và nguồn lực từ nhà đầu tư để tăng trưởng thần tốc. Trong hành trình kinh doanh, sớm hay muộn doanh nghiệp cũng phải gọi vốn, vì vậy biết sớm – làm sớm – làm đúng sẽ giúp bạn đi trước và vững vàng hơn trên thị trường. 

Gọi vốn không còn là lựa chọn, mà là kỹ năng bắt buộc của mọi doanh nhân thành công. Đừng đợi đến khi đối thủ của bạn gọi vốn thành công – hãy là người đi trước!

NHẬN ƯU ĐÃI THAM DỰ MIỄN PHÍ NGAY !