Startup Việt nên đi theo chiến lược gọi vốn nào để tăng trưởng?

Gọi vốn từ “friends & family” (anh em bạn bè và người thân) là bước đi đầu tiên phổ biến nhưng thường bị đánh giá thấp trong hành trình huy động vốn của startup. Về bản chất, đây là nguồn vốn mềm, ít ràng buộc pháp lý, giúp nhóm sáng lập có thể nhanh chóng triển khai ý tưởng, hoàn thiện sản phẩm mẫu và kiểm chứng thị trường ban đầu. Tuy nhiên, xét về chiến lược tài chính khoa học, nguồn vốn này mang tính chất bất định và chủ quan, phụ thuộc vào mức độ tin tưởng và khả năng hiểu về mô hình kinh doanh của người thân, bạn bè.

Điều này có thể dẫn đến áp lực tâm lý và rủi ro mối quan hệ nếu kế hoạch triển khai không đạt kỳ vọng. Trong bối cảnh hiện nay, khi các quỹ đầu tư, nhà đầu tư thiên thần ngày càng sẵn sàng hỗ trợ giai đoạn khởi động, nguồn “friends & family” nên được xem là cầu nối ngắn hạn, chỉ dùng để đạt được các cột mốc đầu tiên trước khi tiếp cận các vòng gọi vốn chuyên nghiệp. Việc lên kế hoạch rõ ràng, minh bạch với người góp vốn là yếu tố quyết định để biến nguồn vốn này thành bước đệm hiệu quả.

1. Gọi vốn từ friends & family: Bước đệm an toàn nhưng giới hạn

Nguồn vốn từ người thân và bạn bè vẫn là lựa chọn phổ biến trong giai đoạn đầu khởi nghiệp, đặc biệt khi sản phẩm mới ở mức ý tưởng hoặc chưa có chỉ số tài chính rõ ràng. Lợi thế lớn của chiến lược này là sự linh hoạt, ít áp lực về thời gian hoàn vốn, và dễ đạt được thỏa thuận mà không cần quá nhiều thủ tục pháp lý. Tuy nhiên, nếu phân tích dưới góc độ quản trị rủi ro và chiến lược dài hạn, việc dựa vào vốn thân quen không thể thay thế cho cấu trúc tài chính bài bản.

Startup dễ rơi vào vòng lặp phụ thuộc, thiếu minh bạch và khó gọi vốn chuyên nghiệp về sau nếu không có kế hoạch sử dụng vốn rõ ràng. Trong bối cảnh thị trường đầu tư ngày càng chú trọng đến năng lực kiểm soát tài chính và tiềm năng mở rộng, vốn từ friends & family nên được xác định là giải pháp tạm thời, dùng để đạt mốc thử nghiệm trước khi bước vào giai đoạn gọi vốn chính thức.

2. Gọi vốn từ nhà đầu tư thiên thần: Đồng hành chiến lược ở giai đoạn sớm

Nhà đầu tư thiên thần không chỉ mang đến nguồn vốn, mà còn mang theo mạng lưới quan hệ, kinh nghiệm vận hành và góc nhìn thị trường thực tế. Đây là nhóm thường rót vốn vào các startup ở giai đoạn pre-seed hoặc seed – khi sản phẩm đã có mẫu thử, có dấu hiệu phù hợp thị trường nhưng chưa đạt được quy mô. Điểm đặc biệt ở nhóm nhà đầu tư này là họ thường chấp nhận rủi ro cao hơn các quỹ đầu tư mạo hiểm truyền thống, nhưng đổi lại, họ đòi hỏi sự cam kết cao và tầm nhìn rõ ràng từ đội ngũ sáng lập.

Phân tích dữ liệu cho thấy những startup có nhà đầu tư thiên thần dẫn dắt từ sớm thường có khả năng gọi vốn vòng tiếp theo cao hơn 3-5 lần nhờ sự chuẩn hóa sớm về tài chính và mô hình tăng trưởng. Vì vậy, việc lựa chọn đúng nhà đầu tư thiên thần cũng là một chiến lược quan trọng để xây nền móng vững chắc cho hành trình gọi vốn lâu dài.

3. Gọi vốn từ quỹ đầu tư mạo hiểm (VC): Bệ phóng để mở rộng quy mô

Khi startup đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm sản phẩm, bắt đầu có doanh thu, chỉ số tăng trưởng tích cực và định vị được thị trường mục tiêu, đây là thời điểm thích hợp để tiếp cận các quỹ đầu tư mạo hiểm. Vốn từ VC không chỉ đơn thuần là tiền, mà còn là hệ thống hỗ trợ toàn diện: Từ cố vấn chiến lược, tuyển dụng nhân sự cấp cao, đến mở rộng thị trường và kiểm soát rủi ro vận hành. Đặc biệt, các quỹ lớn thường yêu cầu startup chuẩn hóa báo cáo tài chính, hồ sơ pháp lý, và có kế hoạch sử dụng vốn rõ ràng theo từng giai đoạn.

Phân tích xu hướng gần đây cho thấy các VC ngày càng tập trung vào các mô hình có khả năng tăng trưởng quy mô nhanh và hướng đến thị trường khu vực hoặc toàn cầu. Vì vậy, chiến lược gọi vốn từ VC đòi hỏi startup phải sẵn sàng cả về nội lực vận hành lẫn tư duy phát triển dài hạn, để vừa thuyết phục được quỹ, vừa tận dụng hiệu quả nguồn lực sau khi nhận vốn.

4. Gọi vốn từ quỹ đầu tư chiến lược: Kết hợp vốn và năng lực triển khai

Khác với các quỹ đầu tư tài chính, quỹ đầu tư chiến lược thường đến từ các tập đoàn lớn hoặc doanh nghiệp trong ngành có nhu cầu mở rộng hệ sinh thái qua đầu tư vào startup. Đây là hình thức gọi vốn đặc biệt phù hợp với những startup hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, y tế, logistics, tài chính hoặc các ngành có thể tích hợp sâu với doanh nghiệp mẹ. Lợi ích nổi bật là ngoài nguồn vốn, startup còn được tiếp cận hệ thống khách hàng, hạ tầng vận hành, hoặc đội ngũ chuyên môn của đơn vị đầu tư.

Tuy nhiên, đi kèm là những ràng buộc chiến lược và cam kết hợp tác lâu dài, đòi hỏi startup phải có tầm nhìn rõ ràng về hướng đi để tránh xung đột mục tiêu trong tương lai. Xu thế hiện nay cho thấy ngày càng nhiều tập đoàn tại Việt Nam thành lập quỹ riêng để săn tìm startup phù hợp, tạo ra cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu khắt khe về tính tương thích chiến lược và năng lực triển khai thực tế của đội ngũ sáng lập.

5. Gọi vốn từ cộng đồng (crowdfunding): Kiểm chứng thị trường và xây dựng tệp khách hàng sớm

Gọi vốn cộng đồng ngày càng trở thành một chiến lược khả thi đối với các startup có sản phẩm tiêu dùng, mang tính sáng tạo cao hoặc có khả năng kết nối cảm xúc với người dùng. Hình thức này cho phép startup huy động vốn trực tiếp từ người tiêu dùng qua các nền tảng gọi vốn, đổi lại bằng quyền lợi sử dụng sản phẩm sớm hoặc cổ phần nhỏ. Ưu điểm lớn nhất của crowdfunding là khả năng kiểm chứng thị trường thực tế trước khi sản phẩm được tung ra chính thức.

Ngoài ra, việc tạo dựng một cộng đồng người dùng trung thành từ sớm cũng là lợi thế cạnh tranh trong giai đoạn mở rộng sau này. Tuy nhiên, mô hình này đòi hỏi startup phải đầu tư mạnh vào nội dung truyền thông, câu chuyện thương hiệu và khả năng vận hành chiến dịch gọi vốn online. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến tính minh bạch và tác động xã hội của sản phẩm, crowdfunding không chỉ là giải pháp tài chính mà còn là chiến lược xây dựng thương hiệu và độ tin cậy cho startup ngay từ ban đầu.

6. Gọi vốn từ trợ cấp chính phủ và cuộc thi khởi nghiệp: Bệ đỡ phi tài chính tạo uy tín ban đầu

Trong hệ sinh thái khởi nghiệp hiện đại, các chương trình hỗ trợ từ nhà nước và tổ chức phi lợi nhuận đang đóng vai trò ngày càng quan trọng, đặc biệt với các startup giai đoạn đầu. Dù giá trị tài chính từ trợ cấp hoặc giải thưởng thường không lớn, nhưng chúng mang lại lợi ích phi tài chính rất đáng kể như tăng mức độ nhận diện thương hiệu, nâng cao uy tín trước nhà đầu tư và tạo cơ hội tiếp cận các chương trình đào tạo, cố vấn chiến lược.

Việc chiến thắng các cuộc thi khởi nghiệp hoặc nhận được tài trợ từ tổ chức lớn cũng là một dạng “kiểm định” về năng lực của đội ngũ sáng lập và tiềm năng dự án. Tại Việt Nam, số lượng chương trình tăng tốc khởi nghiệp và hỗ trợ đổi mới sáng tạo đang gia tăng nhanh chóng, mở ra cơ hội tiếp cận nguồn lực không pha loãng cổ phần. Do đó, startup cần chủ động theo dõi, lựa chọn chương trình phù hợp với lĩnh vực và giai đoạn phát triển của mình, xem đây là bước đệm chiến lược song song với các phương án gọi vốn khác.

7. Tự tài trợ và tăng trưởng từ dòng tiền nội bộ: Lựa chọn bền vững cho mô hình sinh lời sớm

Tự tài trợ là chiến lược gọi vốn đặc biệt, khi startup không dựa vào vốn bên ngoài mà sử dụng chính dòng tiền sinh ra từ hoạt động kinh doanh để tiếp tục phát triển. Đây là hướng đi phù hợp với các mô hình có khả năng tạo doanh thu sớm, chi phí vận hành thấp và khả năng kiểm soát tài chính tốt. Ưu điểm nổi bật là startup giữ được toàn quyền kiểm soát công ty, không bị áp lực pha loãng cổ phần hay ràng buộc từ nhà đầu tư. Đồng thời, việc sống bằng doanh thu thật giúp đội ngũ rèn luyện tư duy thực tế, phát triển sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu thị trường.

Tuy nhiên, hạn chế rõ rệt là tốc độ tăng trưởng thường chậm hơn do nguồn vốn giới hạn. Trong môi trường cạnh tranh cao và thay đổi nhanh, tự tài trợ chỉ thực sự hiệu quả khi startup đã tìm được mô hình kinh doanh hiệu quả, có thị trường ngách rõ ràng và khả năng mở rộng có lộ trình. Đây cũng là minh chứng thuyết phục để tạo lợi thế trong các vòng gọi vốn tiếp theo nếu doanh nghiệp cần tăng tốc.

Khát vọng lớn nhất của mọi startup Việt không chỉ là tồn tại, mà là vươn lên mạnh mẽ, tăng trưởng vượt trội và từng bước định vị mình trên bản đồ đổi mới sáng tạo khu vực. Nhưng để hiện thực hóa khát vọng ấy, doanh nghiệp bắt buộc phải vượt qua nút thắt lớn nhất: Thiếu chiến lược gọi vốn bài bản và phù hợp với từng giai đoạn phát triển. Vốn không đơn thuần là tiền, mà là dòng sinh khí nuôi dưỡng tăng trưởng, là công cụ chiến lược nếu biết sử dụng đúng cách.

Lối thoát cho các startup không nằm ở việc chạy theo mọi nguồn vốn, mà ở sự chuẩn bị kỹ lưỡng: Từ việc chuẩn hóa hồ sơ pháp lý và cấu trúc cổ phần theo tiêu chuẩn các quỹ, đến xây dựng báo cáo tài chính minh bạch, có kiểm toán nội bộ để tạo lòng tin. Doanh nghiệp cần hoạch định rõ chiến lược sử dụng và vận hành dòng vốn hiệu quả, định vị hướng tăng trưởng phù hợp với khẩu vị của từng nhà đầu tư – cả trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, việc kết nối sớm với mạng lưới quỹ đầu tư, chủ động huấn luyện đội ngũ trước – trong – sau khi gọi vốn, và nhận được sự đồng hành của đội ngũ cố vấn tên tuổi chính là đòn bẩy giúp startup không chỉ gọi được vốn, mà còn bứt phá thần tốc, đi xa và đi lâu hơn.

Nếu bạn đang tìm kiếm một lộ trình gọi vốn rõ ràng, hiệu quả và phù hợp với thực tế vận hành của doanh nghiệp mình, HALOBIZ sẵn sàng đồng hành như một đối tác chiến lược – từ huấn luyện, chuẩn hóa hồ sơ, đến kết nối mạng lưới đầu tư trong nước và quốc tế. Đây chính là lúc để startup Việt không chỉ mơ lớn, mà còn hiện thực hóa tầm nhìn bằng chiến lược và hành động cụ thể.

Chính vì vậy, HALOBIZ đã tạo ra chương trình đào tạo “CHIẾN LƯỢC GỌI VỐN CHO DOANH NGHIỆP” , giúp các doanh nhân hiểu đúng – làm đúng – gọi vốn thành công và tăng trưởng bền vững.

Gọi vốn không chỉ là chiến lược tài chính giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị, mà còn là chìa khóa giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền khỏe mạnh ngay cả khi chưa có lãi. Đây cũng là con đường ngắn nhất để tạo ra những “ông lớn” trên thị trường – những người biết tận dụng đòn bẩy tài chính và nguồn lực nhà đầu tư để tăng trưởng bứt phá.
Tuy nhiên, để gọi vốn thành công, doanh nghiệp cần bắt đầu từ sự minh bạch và chuẩn hóa pháp lý – tài chính, bởi đây là nền tảng cốt lõi tạo dựng niềm tin với nhà đầu tư. Khi hồ sơ pháp lý rõ ràng, cấu trúc cổ phần hợp lý, báo cáo tài chính minh bạch và hiểu tâm lý nhà đầu tư thì doanh nghiệp mới có thể tiếp cận nhà đầu tư để gọi vốn hiệu quả.

Trên nền tảng chuẩn hóa đó, việc ứng dụng đòn bẩy tài chính sẽ trở thành chiến lược tăng trưởng hiệu quả, giúp doanh nghiệp tăng trưởng giá trị theo cấp số nhân, không chỉ gia tăng doanh thu trước mắt mà còn nâng cao giá trị doanh nghiệp trong dài hạn. Song song, chương trình còn giúp các doanh nghiệp kết nối đúng hệ sinh thái – bao gồm cố vấn cấp cao, nhà đầu tư, tổ chức đầu tư và các đối tác quan trọng – sẽ giúp doanh nghiệp khai mở những nguồn lực then chốt, tăng tốc đúng thời điểm và đi trước thị trường. Khi gọi vốn được nhìn nhận như một chiến lược bắt buộc của doanh nghiệp hiện nay, doanh nghiệp không chỉ tồn tại, mà còn sẵn sàng mở rộng quy mô và dẫn dắt cuộc chơi.

Sớm hay muộn, mọi doanh nghiệp đều cần phải gọi vốn và sử dụng đòn bẩy tài chính. Biết sớm – làm sớm – làm đúng sẽ giúp doanh nghiệp bạn đi trước, chủ động nguồn lực và vững vàng trên thị trường.

NHẬN ƯU ĐÃI THAM DỰ MIỄN PHÍ NGAY !