Vì sao 90% doanh nghiệp thất bại khi gọi vốn? Bí quyết gọi vốn hiệu quả mà ít ai biết!

Gọi vốn luôn là một giấc mơ đẹp của mọi doanh nghiệp khởi nghiệp: Được bơm thêm dòng tiền để mở rộng thị trường, tuyển dụng nhân sự tinh anh, cải tiến sản phẩm và phát triển thần tốc. Nhưng thực tế thì phũ phàng: Hơn 90% doanh nghiệp thất bại ngay từ vòng gọi vốn đầu tiên. Không phải vì ý tưởng kém, cũng chẳng phải vì sản phẩm không tốt, mà vì chính nội lực doanh nghiệp chưa đủ độ “chín”. Họ đi gọi vốn khi chưa hiểu mình cần gì, nhà đầu tư muốn gì, và thị trường đang kỳ vọng điều gì.

Sự thất bại này không chỉ khiến doanh nghiệp vuột mất cơ hội tăng trưởng, mà còn kéo theo hệ lụy dài hạn: Giảm uy tín trên thị trường, chia rẽ nội bộ, kiệt quệ tài chính và mất niềm tin vào chính con đường mình đang đi. Trong khi đó, điều doanh nghiệp thật sự mong muốn lại rất rõ ràng: có một chiến lược gọi vốn hiệu quả, đúng thời điểm, đúng người và đủ sự chuẩn bị để tự tin trước bất kỳ nhà đầu tư nào.

Bài viết này HALOBIZ sẽ cùng bạn mổ xẻ từng lý do khiến doanh nghiệp thất bại khi gọi vốn, từ đó tiết lộ những bí quyết gọi vốn hiệu quả mà ít ai biết đến – giúp doanh nghiệp không chỉ gọi được vốn, mà còn biến nguồn vốn đó thành đòn bẩy tăng trưởng bền vững.

1. Thiếu chiến lược gọi vốn rõ ràng và phù hợp với từng giai đoạn

Trong thực tế gọi vốn, một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến đến 90% doanh nghiệp thất bại là thiếu chiến lược gọi vốn rõ ràng và phù hợp với từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Nhiều nhà sáng lập chỉ đơn giản nghĩ rằng “có ý tưởng hay là sẽ gọi được vốn”, nhưng gọi vốn không phải chỉ cần vốn mà còn phải đúng chiến lược. Mỗi giai đoạn – từ hạt giống, đến vòng đầu tư mở rộng, rồi các vòng tăng trưởng – đều có tiêu chí đánh giá và kỳ vọng khác nhau. Nếu doanh nghiệp không xác định được mục tiêu gọi vốn ở mỗi giai đoạn, không hiểu chuẩn mực đầu ra nhà đầu tư mong đợi, thì dễ bị đánh giá là “chưa sẵn sàng”.

Chiến lược gọi vốn hiệu quả bắt buộc phải bắt đầu từ việc doanh nghiệp hiểu rõ năng lực nội tại, điểm mạnh điểm yếu, và xác định rõ ràng con số vốn cần huy động tương ứng với mục tiêu phát triển cụ thể. Việc này giúp nâng cao sự tự tin khi tiếp xúc nhà đầu tư, cũng như tăng khả năng thành công trong đàm phán và đạt được điều kiện hỗ trợ mà doanh nghiệp mong muốn.

2. Hồ sơ pháp lý và cấu trúc cổ phần rối rắm

Một trong những “chướng ngại vật” khiến nhà đầu tư từ chối nhanh chóng là bộ hồ sơ pháp lý không chuẩn hóa hoặc cấu trúc cổ phần bất ổn. Nhiều startup tại Việt Nam chưa tách bạch tài sản cá nhân và doanh nghiệp, thiếu các văn bản pháp lý quan trọng như: Hợp đồng lao động rõ ràng, sở hữu trí tuệ minh bạch, hay giấy phép hoạt động đầy đủ trong ngành nghề kinh doanh. Tình trạng này khiến nhà đầu tư gặp rủi ro pháp lý khi quyết định rót vốn.

Bên cạnh đó, cấu trúc cổ phần không rõ ràng – ví dụ cổ đông sáng lập nắm giữ tỷ lệ quá thấp, hoặc chia cổ phần cảm tính cho người không tham gia vận hành – gây ra tâm lý lo ngại về khả năng kiểm soát và cam kết dài hạn của đội ngũ sáng lập. Để gọi vốn hiệu quả, doanh nghiệp cần chuẩn hóa toàn bộ hồ sơ pháp lý ngay từ đầu, xác lập rõ quyền lợi – trách nhiệm của từng cổ đông, đồng thời tính toán lộ trình phân phối cổ phần chiến lược (ESOP) cho đội ngũ nhân sự chủ chốt để giữ chân tài năng và gia tăng niềm tin từ phía nhà đầu tư.

3. Báo cáo tài chính không minh bạch, thiếu kiểm toán nội bộ

Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào tiềm năng thị trường hay sản phẩm, mà quan trọng hơn là cách doanh nghiệp quản lý tài chính. Một bản báo cáo tài chính thiếu minh bạch, không được kiểm toán hoặc kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt sẽ ngay lập tức làm giảm uy tín doanh nghiệp. Rất nhiều startup chỉ ghi nhận doanh thu, mà không phân tích đầy đủ biên lợi nhuận, chi phí vận hành hay hiệu quả sử dụng vốn trước đó. Điều này khiến nhà đầu tư không đánh giá được tính khả thi trong việc mở rộng quy mô.

Việc thiếu quy trình kế toán chuyên nghiệp, sai lệch số liệu hoặc không thể giải trình các dòng tiền làm giảm khả năng gọi vốn hiệu quả, ngay cả khi sản phẩm tốt. Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng hệ thống tài chính nội bộ có kiểm toán định kỳ, tối ưu hoá dòng tiền và thể hiện rõ cách sử dụng vốn trước – sau gọi vốn để tăng mức độ tin cậy và chứng minh năng lực vận hành tài chính bền vững. Đây là yếu tố mang tính quyết định trong mắt các quỹ đầu tư có quy mô và tiêu chuẩn đánh giá chặt chẽ.

4. Định vị mơ hồ, sản phẩm không phù hợp khẩu vị đầu tư

Nhiều doanh nghiệp thất bại trong quá trình gọi vốn không phải vì sản phẩm kém chất lượng, mà vì không biết cách định vị rõ ràng trong thị trường mục tiêu. Nhà đầu tư cần thấy được lợi thế cạnh tranh độc đáo và câu chuyện phát triển dài hạn của sản phẩm. Khi doanh nghiệp không xác định được mình đang phục vụ ai, giải quyết vấn đề gì, và khác biệt như thế nào so với đối thủ, họ rất khó thuyết phục nhà đầu tư rót vốn.

Thêm vào đó, sự chênh lệch giữa kỳ vọng và thực tế thị trường là điểm thường thấy. Có doanh nghiệp định giá quá cao dù chưa có doanh thu ổn định; ngược lại, có những mô hình có tiềm năng nhưng lại không biết cách trình bày hấp dẫn theo “khẩu vị đầu tư” – tức là phù hợp với tiêu chí, tầm nhìn, chiến lược và rủi ro mà từng quỹ hoặc nhà đầu tư cá nhân sẵn sàng chấp nhận.

Để gọi vốn hiệu quả, doanh nghiệp cần nghiên cứu sâu từng nhóm nhà đầu tư, điều chỉnh cách trình bày mô hình kinh doanh và dự báo tài chính sao cho vừa đủ tham vọng, vừa thuyết phục và minh bạch. Việc định vị chiến lược rõ ràng không chỉ tăng khả năng gọi vốn, mà còn giúp doanh nghiệp đi đúng hướng trong dài hạn.

5. Thiếu chuẩn bị đội ngũ, kỹ năng thuyết trình và vận hành sau gọi vốn

Một yếu tố then chốt nhưng thường bị xem nhẹ là chất lượng đội ngũ và khả năng thuyết phục trong quá trình trình bày với nhà đầu tư. Rất nhiều doanh nghiệp bước vào phòng gọi vốn với tâm thế “trình diễn ý tưởng” thay vì thể hiện tư duy điều hành bài bản và năng lực vận hành thực tế. Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào sản phẩm mà còn đặt niềm tin vào con người – đội ngũ sáng lập và vận hành có đủ năng lực và gắn bó lâu dài hay không.

Khi không có kế hoạch sử dụng vốn rõ ràng, không xác định được các chỉ số hiệu suất cần đạt sau khi gọi vốn, hoặc không phân công trách nhiệm trong nội bộ, doanh nghiệp rất dễ rơi vào tình trạng “đốt tiền” mà không đạt hiệu quả. Ngoài ra, kỹ năng thuyết trình, phản biện và trả lời các câu hỏi khắt khe từ nhà đầu tư là một nghệ thuật cần được huấn luyện nghiêm túc.

Gọi vốn hiệu quả không dừng lại ở việc nhận được tiền, mà còn là khả năng dùng nguồn lực đó đúng mục tiêu, đúng tiến độ và đúng kỳ vọng của nhà đầu tư. Đội ngũ sáng lập cần được huấn luyện kỹ lưỡng, cả về tư duy chiến lược lẫn kỹ năng trình bày và điều hành, để chuyển hóa đồng vốn thành sức mạnh phát triển thực sự.

6. Không có mạng lưới kết nối quỹ đầu tư và cố vấn chiến lược

Một sai lầm phổ biến của nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp là chỉ tập trung vào sản phẩm và mô hình kinh doanh, mà quên đi yếu tố cực kỳ quan trọng trong hành trình gọi vốn: Mạng lưới kết nối. Nhà đầu tư không dễ tìm, và càng khó tiếp cận nếu doanh nghiệp không có sự giới thiệu đáng tin cậy hoặc một hệ sinh thái hỗ trợ chuyên nghiệp. Việc tiếp cận các quỹ đầu tư thông qua các sự kiện, vòng pitching đơn lẻ thường không mang lại kết quả thực chất nếu thiếu chuẩn bị và không có chiến lược tiếp cận đúng người.

Hơn nữa, thiếu sự đồng hành của các cố vấn chiến lược – những người hiểu rõ kỳ vọng của nhà đầu tư, từng trải qua các thương vụ thành công – khiến doanh nghiệp dễ đi sai hướng, đánh giá sai giá trị và lựa chọn sai đối tác. Một cố vấn có uy tín không chỉ giúp doanh nghiệp xây dựng lộ trình gọi vốn hiệu quả, mà còn trực tiếp kết nối với mạng lưới quỹ đầu tư phù hợp, tăng xác suất thành công đáng kể.

Việc chủ động xây dựng mối quan hệ, tham gia cộng đồng đầu tư, hợp tác với các tổ chức trung gian chuyên nghiệp như HALOBIZ là cách giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian, tối ưu hóa cơ hội và đảm bảo bước đi đúng trong hành trình gọi vốn. Đây chính là điều mà 90% doanh nghiệp thất bại đã bỏ lỡ.

Kết luận

Doanh nghiệp nào bước vào hành trình khởi nghiệp cũng mang trong mình khát vọng lớn: Phát triển vượt trội, chiếm lĩnh thị trường, tạo dấu ấn riêng. Nhưng thực tế cho thấy, chỉ một số rất nhỏ có thể bước tiếp sau các vòng gọi vốn. Đằng sau con số 90% thất bại là những nỗi đau âm thầm: mất cơ hội, mất niềm tin, thậm chí là mất phương hướng.

Điều mà các doanh nghiệp thực sự mong muốn không phải chỉ là được rót vốn, mà là tìm được lối đi đúng để biến vốn thành đòn bẩy tăng trưởng. Lối thoát không nằm ở sự may rủi, mà ở sự chuẩn bị bài bản và hiểu biết toàn diện về hành trình gọi vốn.

Muốn gọi vốn hiệu quả, doanh nghiệp cần:

Chuẩn hóa toàn bộ hồ sơ pháp lý và cấu trúc cổ phần, để tạo dựng nền tảng pháp lý vững chắc trong mắt nhà đầu tư.

Xây dựng hệ thống báo cáo tài chính minh bạch, có kiểm toán nội bộ để thể hiện khả năng vận hành thực tế.

Lên chiến lược sử dụng dòng vốn rõ ràng, nhằm tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và giảm thiểu rủi ro sau gọi vốn.

Định vị tăng trưởng chiến lược phù hợp với từng khẩu vị nhà đầu tư, không phải theo ý mình, mà theo cách thị trường và nhà đầu tư nhìn thấy được tiềm năng.

Kết nối chủ động với mạng lưới quỹ đầu tư trong và ngoài nước, để mở rộng cơ hội, thay vì chỉ phụ thuộc vào các buổi pitching.

Huấn luyện đội ngũ sáng lập và nhân sự chủ chốt, để không chỉ thuyết trình thành công mà còn biết cách vận hành sau khi có vốn.

Làm việc cùng các cố vấn uy tín, người đã đi qua con đường này và có khả năng định hướng chiến lược phù hợp, tránh sai lầm không đáng có.

Gọi vốn không đơn thuần là một giai đoạn, mà là cả một hành trình chiến lược. Và HALOBIZ tự hào là đơn vị đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ hành trình đó – từ chuẩn hóa pháp lý, tài chính đến kết nối mạng lưới quỹ đầu tư và huấn luyện đội ngũ sẵn sàng bứt phá.

Đừng gọi vốn vì cần tiền. Hãy gọi vốn khi bạn đã sẵn sàng trở thành doanh nghiệp có khả năng nhân vốn lên thành sức mạnh tăng trưởng thật sự.

CHIẾN LƯỢC GỌI VỐN CHO DOANH NGHIỆP

Gỡ rối tư duy tài chính – Bứt phá tăng trưởng – Sẵn sàng IPO

“CHIẾN LƯỢC GỌI VỐN CHO DOANH NGHIỆP” ra đời như một lời giải chiến lược toàn diện, giúp chủ doanh nghiệp, startup và nhà đầu tư hiểu đúng – làm đúng – gọi vốn thành công.

Khóa học giúp bạn:
– Nắm vững 9 chiến lược gọi vốn thực chiến và thiết kế bản đồ IPO
–  Hiểu rõ tâm lý nhà đầu tư và vòng vốn
– Ứng dụng đòn bẩy tài chính để tăng trưởng cấp số nhân
– Kết nối cố vấn cấp cao – nhà đầu tư – hệ sinh thái khởi nghiệp

Gọi vốn không chỉ là giải pháp tài chính, mà là chìa khóa giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền khỏe mạnh ngay cả khi chưa có lãi. Đó cũng là con đường ngắn nhất để tạo ra những triệu phú và tỷ phú – những người biết tận dụng đòn bẩy tài chính và nguồn lực từ nhà đầu tư để tăng trưởng thần tốc. Trong hành trình kinh doanh, sớm hay muộn doanh nghiệp cũng phải gọi vốn, vì vậy biết sớm – làm sớm – làm đúng sẽ giúp bạn đi trước và vững vàng hơn trên thị trường. 

Gọi vốn không còn là lựa chọn, mà là kỹ năng bắt buộc của mọi doanh nhân thành công. Đừng đợi đến khi đối thủ của bạn gọi vốn thành công – hãy là người đi trước!

NHẬN ƯU ĐÃI THAM DỰ MIỄN PHÍ NGAY !